بِوقتشبلاگ
حقوقی و قوانین ملکی

محاسبه کمیسیون املاک ۱۴۰۵؛ حق کمیسیون خرید و فروش و کمیسیون اجاره املاک

تیم تحریریه بوقتش · تحلیل بازار مسکن و سیم‌کارت و خودرو۱۵ دقیقه مطالعه

کمیسیون خرید و فروش و رهن و اجاره چطور حساب می‌شود؟ با ماشین‌حساب آنلاین و نرخ مصوب اتحادیه ۱۴۰۵، تبدیل ودیعه به اجاره و مالیات بر ارزش افزوده را با مثال ساده یاد بگیر تا سرِ معامله غافلگیر نشوی.

محاسبه کمیسیون املاک ۱۴۰۵؛ حق کمیسیون خرید و فروش و کمیسیون اجاره املاک

محاسبه کمیسیون املاک ساده است، فقط باید پایه‌اش را درست بگیری: در خرید و فروش حدود ۰٫۲۵٪ کل مبلغ معامله سهمِ هر طرف است و در رهن و اجاره یک‌چهارمِ یک ماه اجاره (پس از تبدیل ودیعه به اجاره)، و روی هر دو، مالیات بر ارزش افزوده می‌نشیند. این نرخ‌ها را اتحادیهٔ صنف مشاوران املاکِ هر شهر تصویب می‌کند و «سقف» است، نه رقمی چانه‌ناپذیر؛ تا قرارداد امضا نشود هم بابت آن بدهکار نیستی. اگر عجله داری، مستقیم برو سراغ ماشین‌حساب حق کمیسیون املاک ۱۴۰۵ و رقمِ سهم خودت را همان‌جا بگیر.

بعد از ماشین‌حساب، منطق محاسبه، نرخ مصوب ۱۴۰۵، تفاوت پایهٔ خرید و فروش با اجاره و مالیات بر ارزش افزوده را با مثال‌های ساده باز می‌کنیم.

ماشین‌حساب حق کمیسیون املاک ۱۴۰۵؛ محاسبه آنلاین سهم هر طرف

برای محاسبهٔ آنلاین حق کمیسیون، نوع معامله را انتخاب کن و مبلغ را وارد کن؛ ماشین‌حساب زیر، سهم هر طرف را همراه با مالیات بر ارزش افزوده بر پایهٔ نرخ مصوب ۱۴۰۵ حساب می‌کند. در خرید و فروش حدود ۰٫۲۵٪ کل معامله برای هر طرف، و در رهن و اجاره یک‌چهارمِ یک ماه اجارهٔ معادل (پس از تبدیل ودیعه) سهم هر طرف است. چون نرخ مصوب شهربه‌شهر فرق دارد، در بخش «تنظیم نرخ» می‌توانی رقم دقیق اتحادیهٔ شهر خودت را وارد کنی.

  • نوع معامله را انتخاب کن. «خرید و فروش» یا «رهن و اجاره»؛ پایهٔ محاسبه در این دو حالت از بیخ فرق دارد.
  • مبلغ‌ها را وارد کن. در خرید و فروش مبلغِ نهاییِ توافق‌شده، و در رهن و اجاره ودیعه و اجارهٔ ماهانه.
  • اگر لازم شد، نرخ را تنظیم کن. در بخش «تنظیم نرخ» می‌توانی درصد کمیسیون، نرخ تبدیل هر یک میلیون تومان ودیعه و نرخ مالیات بر ارزش افزوده را با رقم روزِ اتحادیهٔ شهر خودت جایگزین کنی.

محاسبه آنلاین حق کمیسیون املاک ۱۴۰۵

مبلغ را وارد کن؛ سهم هر طرف با مالیات بر ارزش افزوده حساب می‌شود.

مبلغ را وارد کن تا مراحل محاسبه و سهم هر طرف نشان داده شود.

نرخ مصوب «سقف» است و شهربه‌شهر فرق دارد؛ رقم دقیق روز را از اتحادیهٔ شهرتان بگیرید. مهم‌تر از کمیسیون، منصفانه‌بودن قیمت خودِ ملک است؛ قیمت آگهی‌های بازار را ببینید.

ماشین‌حساب مراحل محاسبه را خط‌به‌خط جلوی چشمت می‌گذارد و در پایان دو عدد می‌دهد: «پرداختی هر طرف» و «مجموع دو طرف». اگر رقمی که مشاور اعلام می‌کند با این خروجی فاصلهٔ محسوس دارد، پیش از هر بحثی بپرس محاسبه روی چه پایه‌ای انجام شده؛ در بیشتر اختلاف‌ها ریشهٔ ماجرا همان پایه است، نه درصد.

حق کمیسیون املاک ۱۴۰۵ در یک نگاه

اگر فقط دنبال جوابِ کوتاه هستی، حق کمیسیون املاک در سال ۱۴۰۵ در همین پنج خط خلاصه می‌شود:

  • خرید و فروش: نرخ رایج مجموعاً حدود ۰٫۵٪ کل مبلغ معامله است که نصف‌به‌نصف تقسیم می‌شود؛ یعنی حدود ۰٫۲۵٪ سهم خریدار و ۰٫۲۵٪ سهم فروشنده.
  • رهن و اجاره: یک‌چهارمِ یک ماه اجاره برای هر طرف، آن هم بعد از تبدیل ودیعه به اجارهٔ معادل.
  • مالیات بر ارزش افزوده: روی مبلغ کمیسیون می‌نشیند، نه روی قیمت ملک؛ نرخش کشوری است و در سال‌های اخیر به حدود ۱۰٪ رسیده.
  • زمان پرداخت: بعد از امضای مبایعه‌نامه یا اجاره‌نامه، نه پیش از آن.
  • سقف است، نه کف: نرخ مصوب اتحادیه بیشترین رقمی است که می‌شود گرفت؛ توافق روی رقمِ کمتر هیچ منعی ندارد.

هر پنج مورد را پایین‌تر با مثال باز می‌کنیم. فقط یادت باشد نرخ مصوب شهربه‌شهر فرق دارد، پس رقم دقیقِ سهم خودت را از ماشین‌حساب بالا بگیر و در صورت لزوم نرخ شهر خودت را جایگزین کن.

محاسبه کمیسیون املاک روی چه پایه‌ای انجام می‌شود؟

کمیسیون مشاور املاک دستمزد خدمت اوست و طبق تعرفه‌ای حساب می‌شود که اتحادیهٔ صنف مشاوران املاکِ هر شهر تصویب می‌کند. به همین دلیل نرخ‌ها می‌توانند شهربه‌شهر و سال‌به‌سال متفاوت باشند؛ آنچه در این راهنما می‌آید، چارچوب رایج سال ۱۴۰۵ است و بهتر است رقم دقیق روز را از اتحادیهٔ شهر خودتان بپرسید.

دو نکتهٔ کلیدی که خیلی‌ها قاطی می‌کنند:

  • پایهٔ محاسبه فرق دارد. در خرید و فروش، مبنا «کل مبلغ معامله» است؛ در رهن و اجاره، مبنا «یک ماه اجاره» است، آن هم بعد از اینکه ودیعه به اجاره تبدیل شود.
  • هر دو طرف پرداخت می‌کنند. هم خریدار و هم فروشنده، هم موجر و هم مستأجر؛ هرکدام سهم خودش را جدا می‌دهد و مالیات بر ارزش افزوده هم جداگانه روی سهمِ هر طرف می‌نشیند.

منطقش هم همین است: دستمزد مشاور باید با حجمِ کاری که انجام داده تناسب داشته باشد. یک معاملهٔ خرید و فروشِ چند میلیاردی، اسناد و مسئولیت سنگین‌تری دارد تا یک قرارداد اجارهٔ یک‌ساله؛ برای همین پایهٔ محاسبه‌شان از بیخ متفاوت است.

یک سؤال پرتکرار را هم همین‌جا جواب بدهیم: «آیا می‌شود کل کمیسیون را یک طرف بدهد؟» قاعدهٔ پیش‌فرض این است که هر طرف فقط سهم خودش را می‌پردازد، اما طرفین آزادند توافق کنند که مثلاً فروشنده برای جذاب‌ترکردنِ معامله بخشی از سهمِ خریدار را هم بپذیرد. تنها شرطش این است که این توافق شفاف و مکتوب باشد تا بعداً محلِ اختلاف نشود؛ یعنی تقسیمِ پیش‌فرض را تعرفه می‌گوید، ولی جابه‌جاکردنش بین طرفین ممکن است.

کمیسیون خرید و فروش ملک چند درصد است؟

در معاملهٔ خرید و فروش، نرخ مصوب رایج مجموعاً حدود نیم‌درصد (۰٫۵٪) از کل مبلغ معامله است که نصف‌به‌نصف تقسیم می‌شود: ۰٫۲۵٪ سهم خریدار و ۰٫۲۵٪ سهم فروشنده. بعضی اتحادیه‌ها نرخ پلکانی دارند؛ یعنی درصدی تا یک سقفِ معین و درصد کمتری برای مبلغ مازاد بر آن. به همین خاطر روی یک عدد ثابت قسم نخورید و نرخ روزِ شهرتان را بپرسید.

یک مثال ساده برای ملکی به ارزش ۵ میلیارد تومان:

  • سهم هر طرف: ۵٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ × ۰٫۲۵٪ = ۱۲٬۵۰۰٬۰۰۰ تومان
  • مالیات بر ارزش افزوده روی همین مبلغ (با نرخِ حدود ۱۰٪): ۱٬۲۵۰٬۰۰۰ تومان
  • پرداختی نهایی هر طرف: ۱۳٬۷۵۰٬۰۰۰ تومان

پس خریدار و فروشنده هرکدام نزدیک به سیزده‌ونیم میلیون تومان می‌پردازند، نه یک رقم مشترک. اگر اولین خانه‌تان را می‌خرید، خوب است پیش از معامله سری به راهنمای خرید آپارتمان برای بار اول بزنید تا بدانید کمیسیون فقط یکی از هزینه‌های جانبیِ معامله است. نوعِ سند هم در دردسرها و هزینه‌های بعدی بی‌تأثیر نیست؛ بد نیست تفاوت انواع سند ملک را هم بشناسید.

چند اشتباه رایج در محاسبهٔ کمیسیون خرید و فروش

  • حساب‌کردن کمیسیون روی «قیمت پیشنهادیِ آگهی» به‌جای «مبلغ نهاییِ توافق‌شده»؛ مبنا همیشه رقمِ قطعیِ معامله است، نه عددی که اول مطرح شده.
  • فراموش‌کردن مالیات بر ارزش افزوده در برآورد اولیه و غافلگیرشدن سرِ پرداخت.
  • این تصور که نرخ پلکانی همه‌جا یکسان است؛ سقفِ پله‌ها و درصدها بین شهرها فرق دارد و باید نرخ همان شهر را ملاک گرفت.
کمیسیون درصدی از معامله است، نه یک رقم ثابت؛ و تا قرارداد امضا نشود، چیزی بابت آن بدهکار نیستید.
ابزار حرفه‌ای بِوقتش

آگهی‌های زیرِ قیمت محله‌تان را زودتر از همکاران پیدا کنید

داشبورد بِوقتش هر روز هزاران آگهی را رصد می‌کند و جایگاه قیمتی هر کدام را در محله می‌سنجد؛ آگهی تازه پیش از دیگران به دست شما می‌رسد.

فعال سازی رایگان

کمیسیون اجاره املاک ۱۴۰۵ را چطور حساب کنم؟

اینجا قاعده عوض می‌شود. در رهن و اجاره مبنای محاسبه «یک ماه اجاره» است و سهم هر طرف، یک‌چهارم (۲۵٪) از همان یک ماه اجاره. یعنی موجر یک‌چهارم و مستأجر هم یک‌چهارم می‌پردازد و مالیات بر ارزش افزوده روی هر سهم اضافه می‌شود.

اما اگر قرارداد ودیعه (رهن) هم داشته باشد چه؟ اینجاست که پای «تبدیل ودیعه به اجاره» وسط می‌آید: مبلغ ودیعه را اول به اجارهٔ ماهانهٔ معادل تبدیل می‌کنند، آن را به اجارهٔ واقعی اضافه می‌کنند، و بعد یک‌چهارم را حساب می‌کنند.

نرخ تبدیلی که در بازار زیاد به آن ارجاع می‌دهند، چیزی حدود «هر ۱ میلیون تومان ودیعه ≈ ۳۰٬۰۰۰ تومان اجارهٔ ماهانه» است. اما این عدد ثابت نیست؛ با نرخ سود بانکی و شرایط بازار بالا و پایین می‌رود و بعضی اتحادیه‌ها از پایهٔ متفاوتی استفاده می‌کنند. پس آن را یک قاعدهٔ سرانگشتی بدانید، نه عددی قطعی، و نرخ روز را با اتحادیه چک کنید.

سه حالت کمیسیون اجاره: رهن کامل، اجارهٔ کامل و ترکیبی

قرارداد اجاره در بازار ایران معمولاً یکی از این سه شکل را دارد. پایهٔ محاسبهٔ کمیسیون در هر سه یکی است — «یک ماه اجارهٔ معادل» — ولی راهِ رسیدن به آن عدد فرق می‌کند:

  • رهن کامل (بدون اجارهٔ ماهانه): کل ودیعه را به اجارهٔ ماهانهٔ معادل تبدیل می‌کنی و یک‌چهارمِ آن سهم هر طرف است.
  • اجارهٔ کامل (بدون ودیعه): اصلاً کاری به تبدیل نداری؛ مستقیم یک‌چهارمِ همان اجارهٔ ماهانه.
  • ترکیبی (ودیعه + اجارهٔ ماهانه): اول ودیعه را به اجاره تبدیل می‌کنی، حاصل را به اجارهٔ واقعی اضافه می‌کنی، بعد یک‌چهارم می‌گیری.

برای یک اجارهٔ کاملِ ماهی ۱۲ میلیون تومان (بدون ودیعه)، سهم هر طرف می‌شود ۱۲٬۰۰۰٬۰۰۰ ÷ ۴ = ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان و با مالیات بر ارزش افزوده (حدود ۱۰٪)، پرداختیِ هر طرف ۳٬۳۰۰٬۰۰۰ تومان. نکتهٔ مهم این است که تا وقتی «اجارهٔ معادل» عوض نشود، جابه‌جاکردن ترکیبِ ودیعه و اجاره کمیسیون را تغییر نمی‌دهد؛ چون پایهٔ محاسبه یکی می‌ماند.

یک مثال از رهن و اجاره

فرض کنید ودیعه ۲۰۰ میلیون تومان و اجارهٔ ماهانه ۱۰ میلیون تومان باشد:

  • تبدیل ودیعه: ۲۰۰ × ۳۰٬۰۰۰ = ۶٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اجارهٔ معادل
  • اجارهٔ کلِ معادل: ۶٬۰۰۰٬۰۰۰ + ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ = ۱۶٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان
  • سهم هر طرف (یک‌چهارم): ۴٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان
  • با مالیات بر ارزش افزوده (حدود ۱۰٪): ۴٬۴۰۰٬۰۰۰ تومان برای هر طرف

برای «رهن کامل» (بدون اجارهٔ ماهانه) کل ودیعه را به اجاره تبدیل می‌کنید و یک‌چهارم می‌گیرید؛ برای «اجارهٔ کامل» (بدون ودیعه) مستقیم یک‌چهارمِ یک ماه اجاره. همین تفاوتِ پایه باعث می‌شود کمیسیون رهن و اجاره معمولاً خیلی کمتر از کمیسیون خرید و فروش دربیاید.

مثلاً برای یک رهن کاملِ ۵۰۰ میلیون تومانی، با همان نرخ سرانگشتی، معادلِ اجارهٔ ماهانه می‌شود ۵۰۰ × ۳۰٬۰۰۰ = ۱۵٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان و سهمِ هر طرف یک‌چهارمِ آن، یعنی ۳٬۷۵۰٬۰۰۰ تومان به‌علاوهٔ مالیات. همین مثال نشان می‌دهد چرا درست‌گرفتنِ نرخ تبدیل این‌قدر مهم است: چند هزار تومان تفاوت در نرخِ هر میلیون، وقتی در مبالغِ بزرگ ضرب شود، به اختلافِ محسوس در کمیسیون تبدیل می‌شود.

یک نکتهٔ کاربردی هم بدانید: ثبتِ خودِ قرارداد اجاره را می‌توانید مستقیم در سامانهٔ خودنویس انجام دهید؛ این کار ربطی به کمیسیون مشاور ندارد و هزینه‌ای بابتش به او پرداخت نمی‌شود.

چهار اشتباه رایج در محاسبهٔ کمیسیون اجاره

  • گرفتن درصدی مستقیم از ودیعه. ودیعه به‌خودی‌خود پایهٔ محاسبه نیست؛ اول باید به اجارهٔ ماهانهٔ معادل تبدیل شود. هرکس مستقیم درصدی از رهن بگیرد، پایه را اشتباه گرفته.
  • حساب‌کردن روی کل مدت قرارداد. مبنا «یک ماه» اجاره است، نه دوازده ماه؛ قرارداد یک‌ساله و دوساله در این عدد با هم فرقی نمی‌کنند.
  • جاانداختن مالیات بر ارزش افزوده. مالیات جداگانه روی سهمِ هر طرف می‌نشیند و معمولاً در برآورد اولیه فراموش می‌شود.
  • استفاده از نرخ تبدیلِ کهنه. نرخ تبدیل ودیعه به اجاره با شرایط بازار بالا و پایین می‌رود؛ عددی که پارسال درست بوده لزوماً امسال درست نیست. برای همین در ماشین‌حساب بالا، این نرخ قابل ویرایش گذاشته شده است.

و یک نکتهٔ عملی: پیش از آنکه سرِ کمیسیون چانه بزنی، ببین خودِ رقم اجاره و ودیعه نسبت به محله منصفانه است یا نه. کمیسیون در برابر چند میلیون تومان تفاوت در اجارهٔ یک سال، عدد کوچکی است.

نرخ کمیسیون مشاور املاک چگونه تعیین می‌شود؟

تعرفهٔ کمیسیون یک عدد کشوری و ثابت نیست. اتحادیهٔ صنف مشاوران املاکِ هر شهر آن را تصویب می‌کند، هر سال می‌تواند تغییر کند، و آنچه تصویب می‌شود «سقف» است نه کف؛ یعنی مشاور حق ندارد بیشتر از آن بگیرد، ولی توافق بر رقمی پایین‌تر بلامانع است. به همین دلیل هر رقمی که در اینترنت می‌بینید، از جمله همین صفحه، باید پیش از معامله با اتحادیهٔ شهر خودتان تطبیق داده شود.

سه چیز اما بین شهرها و سال‌ها ثابت می‌ماند و دانستنشان مهم‌تر از حفظ‌کردن درصد است: پایهٔ محاسبه در خرید و فروش مبلغ قطعیِ معامله است نه قیمت پیشنهادی؛ پایهٔ محاسبه در رهن و اجاره پس از تبدیل ودیعه به اجارهٔ معادل به دست می‌آید؛ و مالیات بر ارزش افزوده روی خودِ کمیسیون می‌نشیند، نه روی قیمت ملک. اگر این سه را بدانید، با هر تعرفه‌ای که اتحادیهٔ شهرتان اعلام کند می‌توانید سهم خودتان را درست حساب کنید.

مالیات بر ارزش افزوده و نرخ مصوب اتحادیه ۱۴۰۵

یک سوءتفاهم رایج را همین‌جا رفع کنیم: مالیات بر ارزش افزوده روی «قیمت ملک» نیست، روی «مبلغ کمیسیون» است. یعنی همان درصدی که بالاتر دیدید، فقط به دستمزد مشاور اضافه می‌شود، نه به کل پولِ معامله. نرخ این مالیات را قانون مالیات بر ارزش افزوده در سطح کشوری تعیین می‌کند و در سال‌های اخیر به حدود ۱۰٪ رسیده است (پیش‌تر ۹٪ بود). چون این نرخ ملی است و گاه تغییر می‌کند، رقم روز را تأیید کنید.

برای همین وقتی مشاور رقم کمیسیون را اعلام می‌کند، بپرسید مالیات بر ارزش افزوده در آن لحاظ شده یا جداگانه اضافه می‌شود؛ این تفاوت در معاملات بزرگ رقمِ قابل‌توجهی می‌شود و بهتر است در فاکتور رسمی شفاف بیاید تا بعداً سرِ آن بحثی پیش نیاید.

دربارهٔ نرخ کمیسیون مشاور املاک ۱۴۰۵ یک اصل را همیشه یادتان باشد: نرخ مصوب «سقف» است، نه «کف». مشاور حق ندارد بیشتر از تعرفه بگیرد و اگر گرفت، تخلف است و در اتحادیهٔ صنف مشاوران املاک قابل پیگیری. در عوض، توافق بر رقمی پایین‌تر هیچ منعی ندارد. مشاور هم موظف است رسید رسمی بدهد.

قبل از اینکه سر چند درصد کمیسیون چانه بزنید، باید بدانید قیمتِ خودِ ملک منصفانه است یا نه؛ وگرنه ممکن است روی کمیسیون چند صد هزار تومان جا بزنید ولی روی قیمت ملک چند ده میلیون ضرر کنید. ابزارهایی مثل ردیاب هوشمند بِوقتش جایگاه قیمتیِ هر آگهی را نسبت به بازار نشان می‌دهند و بازار را شبانه‌روزی رصد می‌کنند، تا با دیدِ باز پای میز مذاکره بنشینید.

زمان پرداخت هم مهم است: کمیسیون فقط بعد از امضای مبایعه‌نامه یا اجاره‌نامه قابل دریافت است. اگر معامله به‌هم بخورد، تکلیفِ کمیسیون فرق می‌کند؛ این موضوع را در بازگشت کمیسیون در فسخ معامله و نکات حقوقی مبایعه‌نامه مفصل توضیح داده‌ایم.

کمیسیون فقط بعد از امضای قرارداد
مشاور تا پیش از امضای مبایعه‌نامه یا اجاره‌نامه حق دریافت کمیسیون ندارد، باید رسید رسمی بدهد و نمی‌تواند بیش از نرخ مصوب بگیرد. دریافت مازاد بر تعرفه تخلف است و در اتحادیهٔ صنف مشاوران املاک قابل پیگیری است.

مقایسه کمیسیون خرید/فروش و رهن/اجاره در یک نگاه

برای اینکه تفاوت دو حالت یک‌جا جلوی چشمتان باشد، این جدول را نگه دارید؛ پایهٔ محاسبه، نرخ، پرداخت‌کننده و زمان پرداخت در هر دو معامله کنار هم آمده است.

معیارخرید و فروشرهن و اجاره
پایهٔ محاسبهکل مبلغ معاملهیک ماه اجاره (پس از تبدیل ودیعه به اجاره)
نرخ مصوب رایجحدود ۰٫۵٪ مجموع (۰٫۲۵٪ هر طرف)یک‌چهارمِ یک ماه اجاره برای هر طرف
چه کسی پرداخت می‌کندخریدار و فروشندهموجر و مستأجر
مالیات بر ارزش افزودهروی مبلغ کمیسیونروی مبلغ کمیسیون
زمان پرداختپس از امضای مبایعه‌نامهپس از امضای اجاره‌نامه

نتیجهٔ عملی این جدول روشن است: در خرید و فروش، رقم کمیسیون با ارزش ملک بالا می‌رود، اما در رهن و اجاره گرهِ اصلی، درست‌بودنِ نرخ تبدیل ودیعه به اجاره است. اگر آن عدد را اشتباه بگیرید، کل محاسبه می‌لغزد.

پرسش‌های پرتکرار دربارهٔ حق کمیسیون املاک ۱۴۰۵

کمیسیون را خریدار می‌دهد یا فروشنده؟

هر دو. تقسیمِ پیش‌فرضِ تعرفه این است که هر طرف سهم خودش را جدا می‌پردازد و مالیات بر ارزش افزوده هم روی سهمِ همان طرف حساب می‌شود. طرفین می‌توانند توافق کنند که یکی بخشی از سهمِ دیگری را هم بپذیرد، ولی این توافق باید شفاف و مکتوب باشد.

حق کمیسیون املاک قابل چانه‌زنی است؟

بله، اما فقط به سمت پایین. نرخ مصوب اتحادیه سقف است؛ مشاور حق ندارد بیشتر از تعرفه بگیرد و دریافت مازاد تخلف است و در اتحادیهٔ صنف مشاوران املاک قابل پیگیری. در مقابل، توافق روی رقمی کمتر از تعرفه هیچ منعی ندارد.

اگر معامله انجام نشود باید کمیسیون بدهم؟

نه. کمیسیون فقط پس از امضای مبایعه‌نامه یا اجاره‌نامه قابل دریافت است؛ بازدید و مذاکره به‌تنهایی بدهیِ کمیسیون نمی‌سازد. اگر معامله بعد از امضا فسخ شود، ماجرا فرق می‌کند و به علتِ فسخ بستگی دارد.

مالیات بر ارزش افزوده روی قیمت ملک است یا روی کمیسیون؟

فقط روی مبلغ کمیسیون. یعنی همان درصدِ مالیات به دستمزد مشاور اضافه می‌شود، نه به کل پولِ معامله. وقتی مشاور رقم را اعلام می‌کند بپرس مالیات در آن لحاظ شده یا جداگانه اضافه می‌شود.

کمیسیون رهن کامل چطور حساب می‌شود؟

کل مبلغ رهن را با نرخ تبدیل به اجارهٔ ماهانهٔ معادل تبدیل می‌کنی و یک‌چهارمِ آن سهم هر طرف است. نرخ تبدیلی که در بازار زیاد به آن ارجاع می‌دهند حدود «هر ۱ میلیون تومان ودیعه ≈ ۳۰٬۰۰۰ تومان اجارهٔ ماهانه» است؛ اما این یک قاعدهٔ سرانگشتی است، نه عددی قطعی.

برای ثبت قرارداد اجاره هم باید کمیسیون بدهم؟

ثبتِ خودِ قرارداد اجاره را می‌توانی مستقیم در سامانهٔ خودنویس انجام دهی و بابت آن چیزی به مشاور پرداخت نمی‌شود. کمیسیون دستمزد خدمتِ واسطه‌گری و تنظیم معامله است، نه هزینهٔ ثبت.

مشاور باید بابت کمیسیون رسید بدهد؟

بله. مشاور موظف است رسید رسمی بدهد و بهتر است در فاکتور، مبلغ کمیسیون و مالیات بر ارزش افزوده جدا از هم بیاید تا بعداً محلِ اختلاف نشود.

جمع‌بندی

محاسبه کمیسیون املاک پیچیده نیست، فقط باید پایه‌اش را درست بگیرید: در خرید و فروش درصدی از کل معامله (حدود ۰٫۲۵٪ سهم هر طرف)، و در رهن و اجاره یک‌چهارمِ یک ماه اجاره برای هر طرف، آن هم بعد از تبدیل ودیعه به اجاره. روی هر دو هم مالیات بر ارزش افزوده می‌نشیند و نرخ مصوب اتحادیه سقفِ کار است، نه عددی که بشود از آن بالاتر رفت. اگر می‌خواهی این قاعده‌ها را روی معاملهٔ خودت پیاده کنی، یک‌بار دیگر به ماشین‌حساب حق کمیسیون برگرد و رقم‌های واقعی‌ات را وارد کن.

چون نرخ‌ها هر سال و هر شهر فرق می‌کنند، رقم دقیق روز را از اتحادیهٔ شهرتان بگیرید و رسید رسمی بخواهید. مهم‌تر از چانه روی کمیسیون، مطمئن‌شدن از منصفانه‌بودنِ قیمتِ خودِ ملک است؛ چون بزرگ‌ترین عددِ معامله همان‌جاست و املاک بوقتش این مقایسه را آسان‌تر می‌کند. و اگر هنوز در مرحلهٔ بستنِ بودجه‌اید، خرید خانه با بودجه نشان می‌دهد هر رقم امروز به چه متراژ، چند خواب و کدام شهرها می‌رسد.

اگر می‌خواهید پیش از مذاکره بدانید قیمت آگهی‌های محله کجای بازار ایستاده است، می‌توانید روی محلهٔ خودتان ردیاب بِوقتش را روشن کنید تا آگهی تازه و تغییر قیمت را همان روز ببینید.

سوالات متداول

محاسبه آنلاین حق کمیسیون املاک ۱۴۰۵ چطور کار می‌کند؟

کافی است نوع معامله (خرید و فروش یا رهن و اجاره) را انتخاب کنی و مبلغ را وارد کنی؛ ماشین‌حساب همین صفحه سهم هر طرف را با مالیات بر ارزش افزوده حساب می‌کند. در رهن و اجاره ابتدا ودیعه را به اجارهٔ معادل تبدیل می‌کند. نرخ‌ها قابل‌ویرایش‌اند تا تعرفهٔ دقیق شهر خودت را وارد کنی.

کمیسیون خرید و فروش ملک چند درصد است؟

نرخ مصوب رایج مجموعاً حدود نیم‌درصد از کل مبلغ معامله است که نصف‌به‌نصف بین خریدار و فروشنده تقسیم می‌شود؛ یعنی حدود ۰٫۲۵٪ سهم هر طرف، به‌علاوهٔ مالیات بر ارزش افزوده. این نرخ را اتحادیهٔ هر شهر تعیین می‌کند و ممکن است سال‌به‌سال فرق کند، پس رقم روز را از اتحادیهٔ شهرتان بپرسید.

کمیسیون رهن و اجاره را چطور حساب کنم؟

اول ودیعه را به اجارهٔ ماهانهٔ معادل تبدیل کنید (نرخ بازارِ پرکاربرد حدود هر ۱ میلیون تومان ودیعه برابر ۳۰٬۰۰۰ تومان اجاره است، اما متغیر است)، آن را به اجارهٔ واقعی اضافه کنید، و یک‌چهارمِ مجموع را به‌عنوان سهمِ هر طرف بگیرید؛ سپس مالیات بر ارزش افزوده را اضافه کنید.

مالیات بر ارزش افزوده روی کمیسیون چقدر است؟

این مالیات روی مبلغ کمیسیون اعمال می‌شود، نه روی قیمت ملک. نرخ آن را قانون در سطح کشوری تعیین می‌کند و در سال‌های اخیر به حدود ۱۰٪ رسیده است (پیش‌تر ۹٪ بود). چون نرخ ملی گاه تغییر می‌کند، رقم روز را تأیید کنید.

آیا کمیسیون مشاور املاک قابل چانه‌زنی است؟

نرخ مصوب سقف است، نه کف؛ مشاور حق ندارد بیشتر از تعرفه بگیرد و دریافت مازاد تخلف و قابل پیگیری در اتحادیه است. اما توافق بر رقمی پایین‌تر منعی ندارد و طرفین می‌توانند دربارهٔ آن مذاکره کنند.

کمیسیون چه زمانی باید پرداخت شود؟

کمیسیون فقط پس از امضای مبایعه‌نامه یا اجاره‌نامه قابل دریافت است و مشاور باید رسید رسمی بدهد. اگر معامله پیش از امضا به نتیجه نرسد، تعهدی بابت کمیسیون وجود ندارد.

مطالب مرتبط